سکستانت دریایی

سکستانت

سکستانت يك دستگاه اندازه گيري است كه معمولا براي اندازه گيري زاويه ي بالا آمدن يك جرم آسماني در بالاي خط افق به كار مي رود. اين وسيله را مي توان براي ديدن و هدق گيري اجرام آسماني، يا اندازه گيري ارتفاع آنها به كار برد. زاويه و زماني كه اندازه گيري مي شود براي محاسبه ي خط موقعيت روي يك نقشه ي دريانوردي مي تواند مورد استفاده قرار گيرد. يك استفاده ي معمول از سكستانت اندازه گيري ارتفاع خورشيد در ظهر، براي پيدا كردن عرض جغرافيايي است. (براي مطالعه ي بيشتر نجوم دريانوردي را ببينيد) در صورتيكه سكستانت افقي نگهداري شود، مي تواند براي اندازه گيري بين هر دو جرم آسماني نظير دو فانوس دريايي و يا شبيه به آن، براي محاسبه ي خط وضعيت در يك نقشه ي جغرافيايي استفاده شود. هر درجه ي سكستانت به اندازه ي يك ششم يك دايره ي كامل است (60 درجه). بنابر اين نام سكستانت (sextans) معني كلمه ي لاتين يك ششم است. Octant وسيله اي مشابه سكستانت با درجه بندي كوچكتر (يك هشتم يك دايره برابر با 45 درجه) است. در حاليكه يك quintant (يك پنجم يك دايره برابر با 72 درجه) و يك quadrant (يك چهارم يك دايره يا 90 درجه) بيشتري دارد. آيزاك نيوتن (1727-1643) اساس دو برابر شدن وسيله ي ناوبري بازتاب كننده را اختراع كرد (quadrant بازتاب كننده - Octant را ببينيد) اما هرگز آن را منتشر نكرد. حدود سال 1730 يك رياضيدان انگليسي به نام جان هادلي (John Hadley: 1744-1682) و توماس گادفري (Tomas Godfrey: 1749-1704) شيشه بري در فيلادلفيا، اكتانت را به صورت مستقل توسعه دادند. اكتانت و بعدا" سكستانت به عنوان يكي از وسايل اصلي دريانوردي جانشين وسيله ي quadrant شدند.

آیین‌نامه اجرایی صدور و اعطای گواهینامه‌های شایستگی دریانوردی افسران ناوبر و فرماندهان کشتیهای بازرگ

آیین‌نامه اجرایی صدور و اعطای گواهینامه‌های شایستگی دریانوردی افسران ناوبر و فرماندهان کشتیهای بازرگانی در مسافات نامحدود

سازمان بنادر و کشتیرانی در اجرای وظایف و اختیارات قانونی ناشی از ماده 192 قانون دریایی جمهوری اسلامی ایران مصوب آبان ماه 1343 و سایر اختیارات محوله و به استناد بند 9 از ماده 6 آیین‌نامه سازمان بنادر و کشتیرانی مصوب 1348، به منظور صدور و اعطای گواهینامه‌های شایستگی دریانوردی به افسران ناوبر و فرماندهان کشتیهای بازرگانی در مسافات نامحدود مقررات زیر را تصویب می‌نماید:
ماده یک- کلیات: در رابطه با اهداف این مقررات، اصطلاحات به قرار زیر می‌باشد:
1- «افسر کشتی» به معنی عضوی از خدمه کشتی به غیر از ناخدا که با توجه به قوانین و مقررات ملی وضع شده و یا در صورت نبودن چنین تخصصهایی، بر طبق عرف و اصول متعارف بین‌المللی به این عنوان مشخص شده باشد.
2- «ناخدا» به معنی کسی که فرماندهی و مسوولیت کامل کشتی به عهده او می‌باشد.
3- «افسر عرشه» به معنی افسری که طبق مقررات و قوانین صلاحیت انجام کار بر روی عرشه و پل فرماندهی را داشته باشد.
4- «افسر ناوبر ارشد» یا معاون فرمانده به معنی افسر ناوبر با یک درجه پایین‌تر از ناخدا که در موارد وقوع حوادث اضطراری برای ناخدا، جانشین او خواهد بود.
5- «گواهینامه شایستگی دریانوردی» عبارت از سندی است که به وسیله سازمان بنادر و کشتیرانی و براساس مقررات مندرج در این آیین‌نامه و اصلاحات بعد آن صادر و به واجدین شرایط جهت اشتغال بر روی کشتیهای بازرگانی اعطا خواهد شد.
6- «سفرهای نامحدود» به معنی سفرهای دریایی در کلیه آبهای بین‌المللی و در مسافتهای غیر محدود جغرافیایی.

ادامه نوشته

اختلاف و انحراف مغناطیسی

 

توجه: در سراسر این پست منظور از قطب نما  قطب نمای مغناطیسی است!

اختلاف مغناطیسی  VARIATION

آیا میدانید میزان نیروی مغناطیس در جاهای مختلف کره زمین متفاوت و متغیر است؟در حقیقت نیروی منحرف کننده ای که از زمین بر قطب نماها وارد می شود در همه جا یکسان نیست. مثلا ممکن است در شمال خلیج فارس نیرویی که از طرف زمین بر یک قطب نما وارد می شود یک و نیم درجه غربی باشد و این مقدار در وسط خلیج  مثلا به یک درجه غربی برسد.در این حالت گفته می شود انحراف مغناطیسی یک درجه غربی است یا به عبارتیVARIATION=1*WEST .بهتر است مطلب را طور دیگر بیان کنیم:آنجایی که اختلاف مغناطیسی یک درجه غربی است قطب نما بجای نشان دادن شمال (۰۰۰ درجه ) سمت ۰۰۱ درجه را نشان می دهد.و اگر مسیر کشتی را مثلا ۱۲۷ درجه نشان دهد باید با کم کردن یک درجه مسیر واقعی را پیدا کنیم که می شود ۱۲۶ درجه.

ادامه نوشته