اختلاف و انحراف مغناطیسی
|
توجه: در سراسر این پست منظور از قطب نما قطب نمای مغناطیسی است! اختلاف مغناطیسی VARIATION آیا میدانید میزان نیروی مغناطیس در جاهای مختلف کره زمین متفاوت و متغیر است؟در حقیقت نیروی منحرف کننده ای که از زمین بر قطب نماها وارد می شود در همه جا یکسان نیست. مثلا ممکن است در شمال خلیج فارس نیرویی که از طرف زمین بر یک قطب نما وارد می شود یک و نیم درجه غربی باشد و این مقدار در وسط خلیج مثلا به یک درجه غربی برسد.در این حالت گفته می شود انحراف مغناطیسی یک درجه غربی است یا به عبارتیVARIATION=1*WEST .بهتر است مطلب را طور دیگر بیان کنیم:آنجایی که اختلاف مغناطیسی یک درجه غربی است قطب نما بجای نشان دادن شمال (۰۰۰ درجه ) سمت ۰۰۱ درجه را نشان می دهد.و اگر مسیر کشتی را مثلا ۱۲۷ درجه نشان دهد باید با کم کردن یک درجه مسیر واقعی را پیدا کنیم که می شود ۱۲۶ درجه. حالا نکته جالبتر و پیچیده کننده داستان اینجاست که معمولا این اختلاف های مغناطیسی بطور سالیانه تغییر نیز می کنند.مثلا در فلان منطقه از کره زمین که در سال ۲۰۰۰ اختلاف مغناطیسی یک درجه و نیم غربی بود سالیانه ۱۰ دقیقه به اختلاف مغناطیسی اش اضافه می شود.یعنی در امسال که سال ۲۰۰۶ هستیم ۶ سال گذشته یعنی باید ۶ تا ۱۰ دقیقه اضافه کنیم یعنی ۶۰ دقیقه و چون هر دقیقه یک شصتم درجه است می شود یک درجه که با آن یک و نیم درجه می شود دو درجه و نیم غربی برای سال ۲۰۰۶.خوب حالا یک دریانورد این مقادیر را از کجا بدست می آورد؟اگر به یک چارت (نقشه دریایی) نگاه کنیم در یکی دو جای آن دایره هایی مدرج شبیه قطب نما کشیده شده است که افسر راه از روی آنها که صفحه روزا (COMPASS ROSE) نامیده می شوند مسیر کشتی را می کشد. در وسط کامپاس روز مقدار VARIATION برای همان منطقه نوشته شده است.مثلا: 'VAR: 2*15' E 1997 ANNUAL INCREASING 12 یعنی اختلاف معناطیسی 2 درجه و 15 دقیقه شرقی برای سال 97 و سالیانه 12 دقیقه اضافه می شود.در این حالت برای امسال (2006) خواهیم داشت: 9 تا 12 دقیقه که میشه 108 دقیقه یعنی1 درجه و 48 دقیقه و چون سالیانه اضافه می شود با دو درجه و 15 دقیقه جمع می کنیم که جواب بدست می آید: 3 درجه و شصت و سه دقیقه شرقی و چون هر شصت دقیقه یک درجه است می شود 4 درجه و سه دقیقه شرقی . از سه دقیقه هم بخاطر ناچیز بودن می توان صرف نظر کرد که جواب یا همان اختلاف مغناطیسی منطقه برای سال جاری می شود 4 درجه شرقی. مثالهای دیگر: VAR: 1*00' W 2002 ANNUAL DECREASING 1*l یعنی اختلاف مغناطیسی یک درجه غربی در سال 2002 و سالیانه یک درجه کم می شود.که برای سال 2006 می شود 3 درجه شرقی. و یا VAR: 30'E 1999 ANNUAL SLIGHTLY یعنی اختلاف 30 دقیقه شرقی (نیم درجه شرقی)برای سال 99 و سالیانه مقدار بسیار ناچیز تغییر می کند ( SLIGHTLY) یعنی برای امسال همان نیم درجه شرقی را در نظر می گیریم. انحراف مغناطیسی DEVIATION حالا به انحراف مغناطیسی می رسیم.انحراف مغناطیسی در واقع مقدار خطای قطب نما را در مسیرهای گوناگون به ما می شناساند.و ربطی به مغناطیس کره زمین ندارد.واضح تر بگویم هر قطب نما با قطب نمای دیگر متفاوت است وهیچوقت نمی نوان دو قطب نما را دید که یک جهت معلوم مثلا شمال را مثل همدیگر نشان دهند.و همیشه هر قطب نمایی با قطب نمای دیگر اندکی اختلاف دارد.این تفاوت بدلیل وجود انحراف مغناطیسیی در قطب نماهاست.هر قطب نما دارای جدولی است که به آن جدول انحراف می گویند و مقدار انحراف قطب نما را در مسیرهای گوناگون به ما نشان می دهد.جدولی مثل جدول زیر.به زبان ساده تر باید گفت که قطب نماها بعلت وجود deviation معمولا به ما مسیر قطب نمایی را نشان می دهند نه مسیر مغناطیسی را و با محاسبه انحراف و سمت قطب نمایی میتوان سمت مغناطیسی و پس از آن با محاسبه اختلاف میتوان سمت واقعی را تعیین نمود.به نظم بهتر است نحوه محاسبات بماند برای پستهای بعدی!آیا اینطور بهتر نیست؟
DEVIATION BEARING ََِ2W 000 2W 010 1W 020 1W 030 --- 040 --- 050 1E 060 1E 070 الی آخر تا آخر(۳۵۹درجه) دریانوردی , | یکشنبه 24 اردیبهشت 1385 * | پيامها [ 2] |
|
معرفی کتاب |
|
در اینجا کتاب SEAMANSHIP TECHNIQUES را معرفی می کنم.این کتاب دوجلدی شامل مطالب گوناگون و ارزشمندی در رابطه با دریانوردی و ship handling هست.مطالبی بسیار متنوع وخوب که در همینجا مطالعه آن را به دانشجویان رشته های دریانوردی (دک و انجین) پیشنهاد می کنم. در جلد اول این کتاب به مطالبی از قبیل شناخت کشتی,لنگر,طناب,وایر,قرقره ها و تکلها,وسایل جابجایی در کشتی مثل کرین و دریک,سیستمهای جابجایی بار,قایقهای نجات و لایف رفت و... برمی خوریم.در جلد دوم نیز این مطالب به چشم می خورد:وظایف افسر نگهبان و واچمن,وسایل دریایی مثل سکستانت,هواشناسی,نگاهی به مقررات جلوگیری از تصادم و سیستمهای بویه گذاری,وظعیت امرجنسی,آتش نشانی,سرچ اند رسکیو (تجسس و نجات),کار در تانکر و آلودگی نفتی به چشم می خورد.در این کتاب حتی به روش مخابرات دریایی نیز اشاره کاملی شده است.این کتاب همانطور که از اسمش پیداست شامل تکنیکهای ملوانی است و نمی توان در آن به موضوعی درباره کره زمین و احیانا مسایل مربوط به مدارها و نصف النهار ها دست پیدا کرد.اگر به کتابی در این زمینه برخوردم(من که سالی یک کتاب نمی خوانم!!!) حتما اینجا معرفی اش می کنم . کتاب SEAMANSHIP TECHNIQUES به زبان انگلیسی و توسط D.J.HOUSE نوشته شده و چاپ انگلستان است.در ایران این کتاب را می توانید از کتابخانه سازمان بنادر و کشتیرانی خریداری فرمایید. |


Life Without Love